Libmonster ID: KG-3191

Bir qalanın iki yeri: Trostenets və Minskın azadlığı

3 iyul 1944-cü il — bu tarix Belarusun paytaxtının tarixində «öncə» və «sonra» olaraq ayrılan bir tarixdir. Min skaları, 1100 gün və gecəni alman işğalının altında keçirənlər, öz azad edicilərini qarşılaşmaq üçün küçələrə çıxdılar. Şəhər dağıntılardan ibarət idi: 80 faizdən artıq bina dağıdılmış, küçələr dağıntılarla örtülü və havada hələ də külün qəribatı hiss olunurdu. Lakin bu qəribat qələbənin qəribatı idi. Azadlıqdan bir neçə həftə sonra Minskın qərb sahilində, Trostenets yaxınlığında, müvəqqəti komissiyalar qəzet açmağa başlayacaqlar. Orada qərbdən gələnlər üçün qəribat bir müharibə haqqında böyük səhifə açılacaqdır. Orada, şəhərin qələbə çığan yerdə, dünyanın ən tərkibatlı yerlərindən biri olan ölüm düşərgəsi — Osvescim ilə müqayisə edilə bilən ölüm düşərgəsi yerləşirdi. Bir qalanın iki yeri: bir tərəfi aydınlıq, bayramlıq, digər tərəfi isə qaranlıq, üzləməli.

«Bagration» əməliyyatı: şüvətli zərbə

1944-cü ilin yazına qədər Sovet Ordusu Belarusu alman işğalçılarından azad etmək üçün plan həyata keçirirdi. 1812-ci ilin Vətənpərvər müharibəsinin qəhrəmanı adlandırılan «Bagration» əməliyyatı, İkinci dünya müharibəsində ən böyük hərbi kampaniyalardan biri hesab olunur. O, 23 iyun tarixində başladı və alman ordusunun ən güclü qrupu olan «Mərkəz» qrupunu məhv etmək məqsədilə həyata keçirildi.

Minskın azadlığı əməliyyatın zirvəsi oldu. 29 iyun tarixində 3-cü və 1-ci Belarus frонтları Belarusun paytaxına hücum etdilər. Faşistlər şəhərin məhv edilməcəyini başa düşənə qədər, onlar şəhəri qalaya çevirməyə çalışdılar, lakin sovet tankçıları cəsarət göstərərək 3 iyul tarixində Minskın içərisinə daxil oldular. Gecə bitərkən şəhər tam olaraq işğalçılarından azad edildi.

Qələbənin qiyməti çox yüksək idi. «Minsk qazanı» adlandırılan yerdə 100 minə yaxın alman əsgəri məhv edildi. Lakin minlərlə sovet əsgəri Belarusun azadlığını qazanmaq üçün həyatlarını qurban qoydular. Bu gün 3 iyul Belarusda Azadlıq Günü olaraq qeyd olunur — bu, şəhərin və ölkənin həyatına umud gətirdiyi gün.

Paytaxtın kənarındakı ölüm fabrikı

Sovet əsgərləri Minska doğru hərəkət edərkən, şəhərin cənub-şərq sahilində, Trostenec yaxınlığında, naqsiyyat qəribat hadisələrini örtməyə çalışırdılar. Orada, şəhərin mərkəzindən yalnız 12 kilometr uzaqda, 1941-ci ilin sonundan etibarən mövcud olan bir «ölüm fabrikı» — SSRİ ərazisində ən böyük məhv edici düşərgə — fəaliyyət göstərirdi.

Trostenec, ənadiyət düşərgələrinin qüllələri və krematoriyaları ilə müqayisədə, kombinasiya variantı idi — işçi düşərgəsi və massiv məhv edici yer. O, üç yerə bölünürdü: Malı Trostenec kəndində yerləşən düşərgə, massiv qətl yerləri olan Blagovşçina və massiv yandırma yerləri olan Şaşkovka.

İlk qətl hadisələri 1941-ci ilin noyabrında başladı. Blagovşçına Avropa üzərindən gətirilən insanlar gətirilirdi: Belarusun sakinləri, Minskin gettosunun həbskarları, sovet əsgərləri, Almaniyadan, Avstriyadan, Çexoslovakiyadan və Polşadan deportasiya edilmiş yəhudi insanlar. Orada tamamilə qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətlə yetirilən qətl
© elib.ge

Permanent link to this publication:

https://elib.ge/m/articles/view/Azərbaycan-dilində-Minsk-və-Trostenetsin-azadlaşması

Similar publications: LKyrgyzstan LWorld Y G


Publisher:

Грузия Онлайн → Contacts and other materials (articles, photo, files etc)

Author's official page at Libmonster: https://elib.ge/Libmonster

Find other author's materials at: Libmonster (all the World) • Google • Yandex

Permanent link for scientific papers (for citations):

Azərbaycan dilində: Minsk və Trostenetsin azadlaşması // Tbilisi: Library of Georgia (ELIB.GE). Updated: 02.07.2026. URL: https://elib.ge/m/articles/view/Azərbaycan-dilində-Minsk-və-Trostenetsin-azadlaşması (date of access: 16.11.2026).

Comments:



Reviews of professional authors
Order by: 
Per page: 
 
  • There are no comments yet
Publisher
Грузия Онлайн
Тбилиси, Georgia
713 views → rating
02.07.2026 (137 days ago)
0 subscribers
Rating
0 votes
Related Articles
Xibaküşa, atom bombardmanlarına qurban olmuşlar, Xiyosima, Naxicax, Nobel mükafatı, ayrı-seçmə, antinükleer hərəkat, xatirə, mirasçılar
Catalog: History 
41 days ago · From Грузия Онлайн
Qəhrəmanlıq itki, Xiyosima və Nagasakı qurbanlarının çəkişmələri, xatirələr, radiasiya xəstəliyi, kömək, dezinfeksiya, radiasiya, xibakusha, nəticələr
Catalog: Ecology 
41 days ago · From Грузия Онлайн
Almanlar II. Dünya Müharibəsindən sonra ruslara intiqam alacaqlarımı xəyalləşdirirlərmi, sorğular, revanşizmin, Almaniya, Rusiya, ruhlar, Şərqi Almaniya, siyaset
Catalog: History 
41 days ago · From Грузия Онлайн
Stalin kültürü, tarix, yaranma, propaganda, qədər, təhqiqat, modern Rusiya, abidələr, cəmiyyət fikri, nəticələr
Catalog: Philosophy 
47 days ago · From Грузия Онлайн
Sığır qızılgülü, içqan, əlqədim, qədim tarix, mifoloji qəhrəmanlar, sülhənlik, qarşılıqlı münasibətlər, ədalət, mərhumlar günü
Catalog: Biology 
50 days ago · From Грузия Онлайн
SSRİ-nin İkinci dünya müharibəsindəki itki, 26,6 milyon, qaytarılmaz itki, sivil əhali, əsir düşmüşlər, tarixçilərin qiymətləndirmələri, demografiya
Catalog: Sociology 
54 days ago · From Грузия Онлайн
Fashizm, ideologiya, tarix, Musollini, totalitarizm, milliyetçilik, avtoritarizm, İkinci dünya müharibəsi.
Catalog: Political Science 
68 days ago · From Грузия Онлайн
Arina Sobolenko, Belarusian tennis player, world No. 1, Grand Slam champion, biography, career, personal life, sports achievements
Catalog: Sports 
71 days ago · From Грузия Онлайн
Arina Sobolenko, Belarusian tennis player, world No. 1, Grand Slam tournament winner, biography, career, personal life, sports achievements
Catalog: Sports 
71 days ago · From Грузия Онлайн
Tarixi Nyu-York, quruluş, koloniyal period, immiqrasiya, Ellis Adası, iqtisadi inkişaf, mədəni təsir, göyərtkələr.
Catalog: History 
71 days ago · From Грузия Онлайн

New publications:

Popular with readers:

News from other countries:

ELIB.GE - Digital Library of Georgia

Create your author's collection of articles, books, author's works, biographies, photographic documents, files. Save forever your author's legacy in digital form. Click here to register as an author.
Library Partners

›
›
Azərbaycan dilində: Minsk və Trostenetsin azadlaşması
 

Editorial Contacts
Chat for Authors: GE LIVE: We are in social networks:

About · News · For Advertisers

Digital Library of Georgia ® All rights reserved.
2025-2026, ELIB.GE is a part of Libmonster, international library network (open map)
Keeping the heritage of Georgia


LIBMONSTER NETWORK ONE WORLD - ONE LIBRARY

US-Great Britain Sweden Serbia
Russia Belarus Ukraine Kazakhstan Moldova Tajikistan Estonia Russia-2 Belarus-2

Create and store your author's collection at Libmonster: articles, books, studies. Libmonster will spread your heritage all over the world (through a network of affiliates, partner libraries, search engines, social networks). You will be able to share a link to your profile with colleagues, students, readers and other interested parties, in order to acquaint them with your copyright heritage. Once you register, you have more than 100 tools at your disposal to build your own author collection. It's free: it was, it is, and it always will be.

Download app for Android