May 2026-cı ildə dünya rusiya strategik qüvvələrinin inkişafında əhəmiyyətli mərhələyə şahidlik etdi. 12 may 2026-cı ildə strategik raket qüvvələrinin komandiri Sergey Karakaev rusiya prezidenti Vladimir Putinə yeni nəsillərə aid ağır interkontinental balistik raketə «Sarmat»-ın uğurlu sinayati startını təsdiqlədi[citation:2][citation:7]. Prezident bu hadisəni ölkənin həyatında «böyük hadisə» adlandırdı və ilk raket alayının bu komplekslərlə müharibə qarətində xidmətə qoyulacağını təsdiqlədi[citation:3][citation:8].

«Sarmat» raketinin növü

Raket kompleksi «Sarmat» (NATO sinifləşdirilməsi — SS-X-30 və ya «Satan-2») SSR-nin ağır raketəsi R-36M2 «Voeyoda»-nın yerinə yaratılmışdır, ki, qərbdə «Satan» adlanır[citation:2]. Bu, qazlı interkontinental balistik raket, qazlı qazılmış bazada yerləşmişdir və digər kontinentalara hücum etmək üçün nəzərdə tutulub. Onun əsas xüsusiyyəti — böyük faydalı yüklərin daşınması və müxtəlif məqsədlərə çatmaq üçün müstəqil döyüş bloklarını daşınmasıdır. «Sarmat» dünyanın ilk strategik növ raket kompleksidir, ki, «hiperzvuklu» təchizat texnologiyaları ilə yaratılmışdır.

Yeni silahın ən vacib xüsusiyyətlərindən biri onun ağırlığıdır. Raketin start ağırlığı 208,1 ton, faydalı yükləmə isə 10 tondur[citation:7]. Bu, 12 döyüş bloku ilə daşınmağa imkan verir, o cümlədən «Aвангард» hiperzvuklu planlayıcı bloku, ki, artıq təcrübi müharibə qarətində xidmətə qoyulub[citation:1][citation:8]. Hər bir blok hərəkət edə bilir və hiperzvuklu sürətlə hərəkət edə bilir, onun hücumunu nəzarətsiz etmək mümkünsüz edir.

«Sarmat»-ın əsas xüsusiyyətləri

Ətrafı ilə yaxşılaşdırılmış məsafə. «Sarmat»-ın məsafəsi 35 min kilometrə çatır[citation:1][citation:8]. Qeyd edək ki, Yerin ekvatorunun uzunluğu yalnız 40 min kilometrdir. Bu, raketin hər hansı bir regiona hücum etməyə imkan verir, o cümlədən Cənub Qütbünə hücum etmək. Bu «obratlıq» manevri, hücumun qısa müddətli olmasını və qarşı tərəfin müdafiə sistemlərinin az olmasını təmin edir, həmçinin qarşı tərəfin müdafiə sistemlərinin məhdudlaşdırılmasını təmin edir[citation:1][citation:5].

Qüvvət və qəfil. Rusiya ordusunun və rusiya prezidentinin qiymətləndirməsinə görə, «Sarmat»-ın birlikdə hərbi yükünün gücü mövcud olan hər hansı bir qərb analoqundan dörd dəfə çoxdur[citation:3][citation:8]. Bir «Sarmat» raketinin gücü təxminən on amerikan Minuteman III raketinin gücünə bərabərdir[citation:5]. Raketin xüsusi döyüş təchizatı, o cümlədən hiperzvuklu bloklar, mövcud və gələcək müdafiə qarət sistemlərini keçməyə imkan verir, bu da sinayati sinayatların nəticəsini təsdiqlədi[citation:6][citation:10].

Politika məhəlləsi və Qərbin reaksiyası

«Sarmat»-ın startı yalnız hərbi deyil, həm də əhəmiyyətli siyasi sənkdır. Rusiya xarici işlər nazirinin müavini Sergey Ryabkov bu sinayatları «Qərbin qızışan başlarını soxutmaq» adlandırdı[citation:4][citation:9]. O, Rusiyanın xarici sərhədlərdən qarşı tərəfin qəddərli konsepsiyalarına cavab vermək üçün təhlükəsizlik və suverenliyini təmin etmək üçün qabiliyyətlərini göstərdiyini söylədi[citation:9]. Diplomat qeyd etdi ki, Rusiya ABŞ və digər ölkələri sinayatlara dair xəbərdar etdi, bu da mövqeyi stabilizasiya etməyə kömək etdi[citation:4].

Qazetdə «Sarmat»-ın sinayatını yeni qeyri-bezənət siyasi sənkd adlandırdılar, ki, Rusiyaya qarşı ultimatum təqdim etmək olasılığını istisna etdi[citation:3][citation:10]. Milli müəssisənin rəhbəri olanLeonid Slutsky qeyd etdi ki, bu kompleks Rusiyanı müstəqil texnologiya liderlərindən birinə çıxardı.

«Sarmat»-ın qarətə qoyulması DSNQ-nın (Döyüş qüvvələrinin daimi azaldılması və məhdudlaşdırılması) pozulması və ABŞ-nin Avropa və Asiya-Tikinti bölgəsində orta məsafəli və kiçik məsafəli raketlərin yerləşdirmə planları arxasında baş verir[citation:2]. İlk «Sarmat» alayı Qırmızı Krayda Uzhur raket qoşununda müharibə qarətində xidmətə qoyulacaq[citation:2][citation:8]. Bu, rusiya strategik nüvə qüvvələrinin modernizasiyasının əsas elementidir, ki, ordusunun qarətini artırmaq üçün bu qüvvənin əhəmiyyətli üstünlüyünü təmin edir[citation:2][citation:5].

«Sarmat»-ın nüvə qarətindəki yerinə

«Sarmat»-ın növü, SSR-nin qədim raketəsi «Voeyoda»-nın yerinə gətirilib, bu raket qüvvəsinin əsas zirvəsinin tərkib hissəsidir[citation:2]. «Voeyoda» uzun müddət öz potensialını itirdi və onun yerinə daha güclü, uzun məsafəli və qorunmaq üçün yaratılmış «Sarmat» gəlir. Bu raketlərin qarətə qoyulması qüvvəsinin qüvvəsini əhəmiyyətli dərəcədə artırır və öncədən əldə edilməz olan tapşırıqları yerinə yetirməyə imkan verir[citation:2][citation:5].

«Sarmat»-ın uğurları ilə birlikdə Rusiya digər silah növlərini də inkişaf etdirir. Paralel olaraq, digər raket sistemləri, o cümlədən orta məsafəli raket «Oрешник» və nüvə enerji ilə işləyən kələk raket «Burevestnik» üzərində işlər davam edir[citation:3][citation:8]. Bütün bu sistemlər, rusiya silahı rəhbərliyinin qərarına görə, hər hansı bir təhlükəni qarşılaşdırmaq üçün şərait yaratmaq və ölkənin təhlükəsizliyini onilliklər boyu təmin etmək üçün yaratılmışdır. Rusiya xarici işlər nazirinin müavini Sergey Ryabkov «Sarmat»-ın qabiliyyətlərini şərh edərkən, təsvir edərək deydi ki, bu «ən çox ölçü» hadisəsidir[citation:4].

Permanent link to this publication: