Libmonster ID: KG-2082

Ərəncəslik ruhlar və onların ədəbiyyatdakı təsviri: ənənəvi inanclardan cəmiyyət tənqidinə

İntroduksiya: Qədim dünya ilə qarşılaşma vaxtı olan Ərəncəs

Ərəncəslik “qorxunc əfsanələr” (Christmas ghost stories) ənənəsi, qədim qış taxtındağı solğun və sonrakı Ərəncəs dövrünü, yaşıyışanın dünyası ilə ölülərin dünyası arasındakı sərhədin zəifləydiyi bir period kimi qəbul edilirdi. XIX əsrin ingilis və avropalı ədəbiyyatında bu folklorik qat qədimdən bu yana mədəniyyətə daxil edilmiş və psixoloji təhlil və cəmiyyət tənqidi üçün güclü bir alətə çevrilmişdir. Ərəncəslik ruh, sadəcə qorxuntan bir folklorik qəhrəman olmaktan çıxaraq, moral dərsi, vicdan və ya xatirə kimi bir vasitə kimi, ərəncəslik bayramının ortasında cəmiyyətin xəstəliklərini və şəxsi xətirlərini açığa çıxarmaq üçün gəlir.

1. Folklor mənşələri və qanunun formalaşması

Ədəbiyyat işlənmədən əvvəl ruhlar və ruhlar Ərəncəs bayramlarının qəbul edilmiş bayramları və inancları olmuşdur. Britaniya tərzində inanışa görə, Səhər Bayramından (12 gün) Kələcərə qədər ruhlar torpağa qayıtmaq imkanı qazanır. Bu, divination, kolək və qərənfil yandırmaq kimi ənənələr vaxtı idi. Yazıçı romantiklər, misal olaraq, Vaşinqton İrvingin “Qəzetlər kitabı” (1820) kitabında bu ənənəni yazı ilə qeyd etmişdir, bu da qarışık qorxu (cosy horror) atmosferi yaratmışdır. Ancaq janra daimi mənəviyyət qazanması Viktoriya dövrünə aid olmuşdur, bu dövrdə Ərəncəs bayramında “qorxunc əfsanə” ilə çıxan jurnalın kommersiya uğuru qazanması olmuşdur.

2. Çarlz Dikkens: ruhun moral qaynaqlandırma aləti kimi formalaşması

Ərəncəslik ruhun funksiyasını dəyişən “Ərəncəslik mahnısı” (1843) Çarlz Dikkensin ən yüksək nöqtəsi və klassikasıdır. Dikkens ruhun funksiyasını sadəcə qorxuntan bir folklorik qəhrəman olmaktan çıxaraq, içki dəyişməyən bir katalizatora çevirmişdir.

Marli ruh: Bu “xəbərdar ruh”. Onun gəlişi, ağır zəncirlərlə, “pul, ofis kitabları, qızıl cüzdlərlə” qurulmuş, Skroddu ruh əməkçiliyinin metaforası materiallaşdırır. Marli intiqam axtarmaq deyil, onun xəttindən qaçmaq üçün şans verir.

Geçmiş, mövcud və gələcək Ərəncəsinin ruhları: Bu artıq klassik mənəsdən ruhlar olmayıb, vaxt, xatira və cəmiyyət vicdanının antropomorfik personifikasiyasıdır. Onların funksiyası, Skroddu qorxutmaq deyil, onun hərəkətlərinin nəticələrini vizuallaşdıraraq onunla empatiya yaratmaqdır. Hazırkı Ərəncəsinin ruhları, xüsusilə, zənginlərin yeməklərindən qəhrəmanların qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qəhrəmanlarının qə
© elib.ge

Permanent link to this publication:

https://elib.ge/m/articles/view/Xəbər-Qələmləri-və-onların-ədəbiyyatda-təsviri

Similar publications: LKyrgyzstan LWorld Y G


Publisher:

Грузия ОнлайнContacts and other materials (articles, photo, files etc)

Author's official page at Libmonster: https://elib.ge/Libmonster

Find other author's materials at: Libmonster (all the World)GoogleYandex

Permanent link for scientific papers (for citations):

Xəbər Qələmləri və onların ədəbiyyatda təsviri // Tbilisi: Library of Georgia (ELIB.GE). Updated: 02.01.2026. URL: https://elib.ge/m/articles/view/Xəbər-Qələmləri-və-onların-ədəbiyyatda-təsviri (date of access: 21.01.2026).

Comments:



Reviews of professional authors
Order by: 
Per page: 
 
  • There are no comments yet
Related topics
Publisher
Грузия Онлайн
Тбилиси, Georgia
15 views rating
02.01.2026 (19 days ago)
0 subscribers
Rating
0 votes

New publications:

Popular with readers:

News from other countries:

ELIB.GE - Digital Library of Georgia

Create your author's collection of articles, books, author's works, biographies, photographic documents, files. Save forever your author's legacy in digital form. Click here to register as an author.
Library Partners

Xəbər Qələmləri və onların ədəbiyyatda təsviri
 

Editorial Contacts
Chat for Authors: GE LIVE: We are in social networks:

About · News · For Advertisers

Digital Library of Georgia ® All rights reserved.
2025-2026, ELIB.GE is a part of Libmonster, international library network (open map)
Keeping the heritage of Georgia


LIBMONSTER NETWORK ONE WORLD - ONE LIBRARY

US-Great Britain Sweden Serbia
Russia Belarus Ukraine Kazakhstan Moldova Tajikistan Estonia Russia-2 Belarus-2

Create and store your author's collection at Libmonster: articles, books, studies. Libmonster will spread your heritage all over the world (through a network of affiliates, partner libraries, search engines, social networks). You will be able to share a link to your profile with colleagues, students, readers and other interested parties, in order to acquaint them with your copyright heritage. Once you register, you have more than 100 tools at your disposal to build your own author collection. It's free: it was, it is, and it always will be.

Download app for Android