Stadyon kimi məbəd: modern dünyanın sakral arxitekturası

İntroduksiya: qədim məbəd bağından beton qabığına

Stadyonu məbəd kimi qəbul etmək mətنا deyil, onun derin sosial-antropoloji realiyasını təsəvvür etməkdir. Spor qurğularının səkrələşdirilməsi antik dövrə qayıdır, orada Olimpiya Zevsin məbədi və stadionu birlikdə dini-spor kompleksi idi. Modern sekulyar cəmiyyətdə stadion məbədin əsas funksiyalarını özündə cəlb etmişdir: o, kollektiv rücudat, «əlövsiyyələrə» (atletlərə) tapşırıq, katarxisin yaşanması və identifikasiyanın ifadəsi yeridir. Bu paradigmanın elmi təhlili bu modeli arxitektura semiotikası, sosiologiya və fəlsəfə prizmasından açıqlayır.

Sakrallik kodları arxitekturası

Stadyonun arxitekturası qəsdən və ya təsadüfi olaraq məbəd tikintilərinin xüsusiyyətlərini kopyalayır:

Ortaqlıq və məkəninin məhdudlaşdırılması: Çaşəvi forması (yunan. stadion — müsabiqə yerı) ayrılmış bir dünyanın qərbini yaratır. Bütün baxışlar mərkəzə — arenaya, qədim məbəd və ya tapıncağa bənzəyən ana qəbirlərə yönlənir. Modern stadionların qəfəsləri, bazilika qəfəslərindəki kimi, məkanı birləşdirir.

Məkanın ierarxiyası: Tribünalar sosial və iqtisadi statusa görə qurulur (lojələr, VIP-sektorlar, ümumi tribünalar), məbədin ierarxiyasına bənzərdir. Qədim məbəd kimi qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb qərb
© elib.ge

Permanent link to this publication: