Aviakarlar ən böyük və ən çətin döyüş gəmilərindən biridir, su aerodromu və mobil hərbi hava bazası kimi xidmət edir. Onun əsas məqsədi — öz ölkəsindən uzaq olan Dünya okeanının bölgələrində hərbi qüvvəni böyük məsafələrə proyeksiya etməkdir. Aviakarların formalaşması, qaydaya alınmış gəmilərdən xüsusi hücum qruplarına keçməsi XX əsrin döyüş dəniz stratejiyasını və taktikasını köklü şəkildə dəyişdirmişdir, donanma qəfilələrinin artilleriya duelindən hava hakimiyyətinə köçməsinə səbəb olmuşdur.
Tarixi transformasiya: ikiqanadlılardan reaktiv aviyasiyaya
Aviakar konsepsiyasının yaranması XX əsrin başlarına aiddır, ilk hidroqədimələr kreyserlərdə quraşdırılmış platformalardan qaldırılırdı. İlk real aviakar, ingilis donanmasının HMS Argus, 1918-ci ildə xidmətə başlamışdır, bütöv hava palubası ilə. 1942-ci ilin iyununda Miduay atollunda baş vermiş döyüşdə, müqavimət qüvvələri bir-biri ilə vizual əlaqəyə düşmədən, döyüşün nəticəsini qalma palubalarındakı qədimələr qətiyyətlə qərarlaşdırmışdır. Reaktiv aviyasiya və ağır bombardman qədimələrinin çıxışına ilə gələn zaman, gəmilərin quruluşu radikal dəyişikliklərə uğramışdır: qəfilə palubaları, buxarlı katapultlar və aerofinisherlər çıxış etmişdir, bu da daha sürətli və ağır qədimələrin təhlükəsiz qaldırılmasına imkan vermişdir.
Memarlıq və su aerodromunun əsas sistemləri
Modern aviakar dənizdəki bir şəhərdir. Onun qəlbidir böyük hava palubası, ki bu, qəfilə qaldırma və qəfilə qayıtma hissəsidir. Qəfilələrin qaldırılması üçün buxarlı və ya elektromaqnit katapultlar istifadə edilir, bu da qəfiləni qəfilə palubasının çox kiçik hissəsində qaldırmağa imkan verir. Qəfilə qayıtması isə aerofinisherlərlə həyata keçirilir — bu, qəfilənin xüsusilə hazırlanmış qəfilə ilə qəfiləni qəfilə palubasının çox kiçik hissəsində qəfilə qayıtmağa imkan verir. Qəfilə palubasının altında qəfilə qrupunun saxlanması və xidməti üçün anqarlar, həmçinin qəfilələri qəfilə palubasına qaldırmaq üçün çətin sistemli liftlər yerləşir. Enerji qaynağı, ya atom reaktoru ya da konvensiона qüvvə qaynağı, gəminin hamı sistemlərinə elektrik qüvvəsi təmin edir və onun yıllardır limanlara yoxul qalmasına imkan verir.
Aviakrylo: hücum qüvvəsi və çoxfunksiyallıq
Aviakarın döyüş qüvvəsi onun aviakrylində təcəssüm tapır — müxtəlif nəqliyyat qədimələrindən ibarət qrup. Amerikan aviakarının "Nimitz" sinfi qəfilə qrupunda F/A-18E/F Super Hornet istifadə olunan qəfilə qırıcı-qəfilə qırıcı qədimələri, EA-18G Growler radio elektron müdaxilə qədimələri, E-2D Hawkeye uzaq məsafəli radiolokasiya qədimələri, həmçinin qəfilə qırıcı və daşıyıcı qədimələri yer alır. Hər bir qəfilə qədiməsi xüsusi məqsəd daşıyır: hava hakimiyyətini qazmaq və qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qırıcı qədimələri qəfilə qır
© elib.ge
New publications: |
Popular with readers: |
News from other countries: |
![]() |
Editorial Contacts |
About · News · For Advertisers |
Digital Library of Georgia ® All rights reserved.
2025-2026, ELIB.GE is a part of Libmonster, international library network (open map) Keeping the heritage of Georgia |
US-Great Britain
Sweden
Serbia
Russia
Belarus
Ukraine
Kazakhstan
Moldova
Tajikistan
Estonia
Russia-2
Belarus-2