Ələmərlər: hərbi dəniz sahələrində təhlükənin inkişafı

Giriş: romantikadan realitiyə

Kitab və kinematografiya tərəfindən formalaşdırılmış tarixi ələmər obrazı — bu, bərdaq, qayıqda abordaç sərbəstliyi ilə. Modern realiti bu stereotipdən uzaqdır. XXI əsr ələməri — bu, götürülmüş xidmətlər, təhlükəsizlik xərcləri ilə birlikdə 7-12 milyard dollarlıq məbləğdə dünya iqtisadiyyatına zərər verən yüksək gəlirli transmilli qanunsuz fəaliyyət. Xarici dəniz bürosunun (IMB) məlumatlarına görə, ələmərlik ilıq itki 7-12 milyard dollarlıq məbləğdə dünya iqtisadiyyatına zərər verir, bu da qəbul edilmiş xərclər, təhlükəsizlik xərcləri və sığorta premiyalarının artımı ilə əlaqədar olur.

Modern ələmərliyin coğrafiyası: üç mərkəz

1. Ədən körfəzi və Somali sahilləri (maksimum: 2008-2012-ci illər)
Bu region XX əsrin ələmərliyin simvolu olub. Maraqlı fakt: Somali ələmərləri 2010-cu ildə birlikdə 30-dan artıq gəmiyə və 700 fidayəni saxlayıblar. Onların taktikası, 200-300 dəniz milindən uzaqlıqda gəmiləri ələ keçirərək sonradan Somali limanlarına aparmaq və fidayə haqqında danışıqlar aparmaq əsasında qurulub. 2010-cu ildə rekord fidayə məbləği 13.5 milyon dollar olan "Moskva universiteti" tankeri olub (ancaq məbləğin böyük hissəsi sonradan xüsusi əməliyyat nəticəsində məhv edilib). Beynəlxalq hərbi dəniz qüvvələrinin (EU Navfor Atalanta, NATO) tərtibatı və gəmilərdə təhlükəsizlik qulluqlarının tətbiqi ilə bu regionda aktivlikdən çox azalmış, ancaq təhlükə tamamilə qaldırılmamışdır.

2. Qvinea körfəzi (Cənub-Qərb Afrika)
Bu gün bu region dünyanın ən təhlükəli dəniz sahəsidir. Qvinea körfəzi ələmərləri, Somali ələmərlərindən fərqli olaraq, gəmiləri fidayə üçün az qədər alırlar. Onların əsas taktikası, silahlı qərəz və qapıçıların fidayəsi ilə çərçivədə qısa müddətli fidayə almaqdır. Hücumlar əsasən müstəqil suverenliyyətli suqlarda və hətta qayıqda saxlanmaqla baş verir. 2020-ci ildə dünya üzrə bərəkər olan bərkər qərəzçilərin 95% bu regiona təsadüf edirdi. Ələmərlər Nijer çayının deltasından Nijeriya və digər regionlara qaçırılır, bu regionlarda qəfil qalın kanalların içində qorunur. Məsələn, 2021-ci ilin yanvarında ələmərlər Nijer sahilindən 100 dəniz milindən uzaqlıqda türk gəmisi "Mozart"u hücum edib, 15 qapıçıyı qaçırıb birini öldürmüşdür.

3. Cənub-Şərqi Asiya (Malakka boğazı, Singapur, İndoneziya və Maleziya suları)
Bu regionda əsasən silahlı qərəz var — ələmərlər gəmiyə hərəkət edərkən qərəz edir, qiymətli avadanlıqları, yükü və ya qəfəsindəki pulu qaçırır. Bu hücumlar əsasən 30 dəqiqədən az sürür, çox vaxt çoxsaylı qapıçının uyuqlu olduğu dövrdə baş verir. Maraqlı fakt: Malakka boğazı, dünyanın ən işıqışqın dəniz yollarından biri olaraq tarixdən bəri ələmərliyə malikdir, ancaq 2000-ci illərdə təhlükəli ölçüdə artmışdır, bu da sahilli ölkələrin (İndoneziya, Maleziya, Singapur) koordinasiya edilmiş patrullar tərtib etməyə səbəb olub, bu da hadisələrin sayını azaltmışdır.

Yöntemlər, motivlər və iqtisadiyyat

Taktika və texnologiyalar:

Atıcı qayıqların (əsasən oğurlanmış balıqçılıq qayıqları) istifadə edilməsi.

GPS-naviqasiya, uydul telefonları və portativ radarların tətbiqi.

Çoxsaylı atıcı qayıqların (jonklar) hücumu ilə mərkəzi hədəfi əhatə etmək.

Atıcı silahlar və qranatatorların çox işlədilməsi.

İqtisadi model: Modern ələmərliy — bu, müəssisələr, qanuni nümayəndələr, danışıqlar aparıcıları və qoruyucularla təşkil olunmuş çətin bir işdir. Qazanılan məbləğlər hava pulu (havalimanı) şəbəkələri və ya qanuni işlərə investisiya edilir, həmçinin digər qanunsuz fəaliyyətlərə, o cümlədən silah və narkotrafikə də xərclənir.

Ələmərlik vs. terrorizm: təhlükəli birləşmə

Ən qəribə aləmdən biri, ələmərliyin terrorizm ilə olan potensial əlaqəsidir. Məsələn, 2011-ci ildə Somali-də olan "Aş-Şabab" qrupu fidayələrdən "vergi" alırdı. Filipinlərdə "Abu Sayaflar" qrupu qapıçılara fidayə üçün ələmərliyə qədər qərəz edirdi və propaganda aparırdı. Bu birləşmə hücumları daha qəddar və təqdir edilməz edir.

Beynəlxalq müqavimət və çıxışlar
Mühasibat:

Milli dəniz qüvvələrinin patrulları (məsələn, Ədən körfəzində).

Gəmilərdə təhlükəsizlik qulluqları olan müstəqil təhlükəsizlik qrupları — ən effektiv mühasibat, uğurlu ələmərliyi tamamilə istisna edir.

İnkişaf etmiş prosedurlar: qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı qarşılıqlı
© elib.ge

Permanent link to this publication: