Hamısları matchdan sonra futbolçuların rakiplərə və tərəfdaşlara təqdim etməsinizi görmüşsünüz? Bu sadəcə bir əlverişliyyət deyil. Bu bir adət, ünsiyyət nişanı, xatirəni qorumaq və bəzən isə biznesdir. Hamısların (futbolqaları, oyun jersi) mübadiləsi idmanın ən duygulu rituallarından biri sayılır. Anlamaq üçün, necə və səbəblərindən danışaq.

Adətin tarixi

Hamısların mübadiləsi adəti 1930-cu illərdə futbolda yaranmışdır. O vaxtlar oyunçular matchdan sonra meydanda, bəzən də dəyişiklik otağında hamıslarını bir-birinə təqdim edirdilər. Bu, "Sən qələbə qazanmaq üçün mübarizə apardın, sənə ünsiyyət edirəm" mənasına gəlirdi. 1970-ci ildə FIFA hamısların mübadiləsini qanunlaşdırdı (ancaq final səsindən sonra).

Bu adət digər idman növlərində (iqtlıq, basketbol, tennis) 1980-90-cı illərdə yaranmışdır. Boxinq və MMA-də hamıslar mübadiləsi olmur (onlar yoxdur), ancaq ringdən xaricdə qəliblər və hamıslar mübadilə olunur.

Rakiblərlə necə mübadilə olunur

Ünsiyyət nişanı. "Sən qələbə qazanmaq üçün mübarizə apardın, sənə ünsiyyət edirəm". Xüsusilə çətin matchdan sonra. Qələbə haqqında xatirə. Ləqəbli oyunçunun imzalı hamısı ilkin illərdə saxlanılır. Bəzi oyunçular hamısların toplayışı hobbisi olurlar. Dostluq. Bəzən müxtəlif klubların oyunçuları sahədən xaricdə dost olurlar və hamısların mübadiləsi bu dostluğun təsdiqi olur. Xeyriyyə. Hamıslar çox vaxt auksiyalar üzərindən satılır, pul fondlara verilir. Sənətkarlıq. Bəzi oyunçular güclü rakibinin hamısını qəbul etməyə inanır, bu hamıslar qələbəni gətirməyə imkan verir.

Şöbələr: Pele və Bobby Charlton (1970), Maradona və Platini (1986), Messi və Ronaldo (2008). 2022-ci ilin çempionat dünya finalında Messi Mbaype ilə hamıslar mübadiləsi etmişdir — bu barış təklifi idi.

Qəzetlərə necə təqdim olunur

Qəzetlərə təqdim olmaq məmnuniyyətini. Tərəfdaşlar gəldilər, quldlar qoydular, ağlayırdılar. Oyunçu hamısını təqdim edir — təşəkkür. Loyalitetin yaratılması. Hamısları qazanmış tərəfdaş, oynadığı oyunçunun tərəfini ömür boyu dəstəkləyəcəkdir. Marketinq. Klub bu praktikanı təşvik edir — bu ücretsiz reklamdır. Yaxınlıq simvolu. Oyunçu göstərir ki, o pərdəstada yıxılmış bir ulduz deyil, o öz işidir. Əsasən hamısını bir uşaq və ya invalid koljasında olan fanatına təqdim edirlər. Bu daha həssasdır.

Bəzən oyunçular qələbədən sonra hamısını kalabalığa atırlar (Çempionat çempionatı finalı, Olimpiada).

Hamısın nə baş verir

Qarşıdakı hamıs: oyunçu evdə, dəyişiklik otağında, bəzən rəsmə də asır. İmzalanaraq dostuna hədiyyə edə bilər. Auksiyada satmaq olar (amma bu idman olmayan bir şey sayılır — əsasən xeyriyyə yolu ilə satılır). Tərəfdaşdan alınan hamıs: nadir hallar (əsasən əksinə). Qarşıdakı hamısı ələ gətirmiş olan tərəfdaş evə apara bilər. Qara bazar üzərində bu hamısın qiyməti 500-dən 5000 dollar arasında olmaqla (Messi hamısı — 50 000 dollar qədər).

Colleksionerlər müəyyən bir matchın hamısına (final, rekord) qovuşurlar.

Yoxdur mu qaydalar

FIFA: match zamanı hamısın çıxarılması qadağandır (yaşıl kart). Mübadilə yalnız final səsindən sonra oluna bilər. Cismanı açıq qoymaq qadağandır (hamısın altında futbolda olmalıdır). Bəzi turnirlər sponzorluq müqavilələri səbəbindən hamısların mübadiləsini qadağandır (sponsor oyunçunun formasını, deyil rakibin formasını ödəyir). Tennisdə hamısların mübadiləsi qaydalanmır, ancaq bunlar olur.

NBA (basketbol) hamısların mübadiləsi normal bir hadisədir. Qaydalar yoxdur.

Məsələlər və skandallar

Oyunçu, rakibin hamısını mübadilə etməməsindən narazı ola bilər. Misal olaraq, Zidan 2006-cı ildə italyan Matərazzi ilə hamısını mübadilə etməyə rədd olmuşdur. Bəzən oyunçular hamısını yalnız yalnız bir tərəfdaşa hədiyyə edirlər — bu qarşıdurma yaranır. Çoxalma. Tərəfdaş hamısını ələ gətirməyə çalışır, sonra məcmua satır. Sponsorluq münaqiqlər: misal olaraq, 2018-ci ildə "Real" oyunçuları "Liverpool" ilə hamıslar mübadiləsini sponzorluq istehsalçısı səbəbindən edə bilməmişlər (Adidas vs New Balance). Qərar verilib ki, hamıslar dəyişiklik otağında mübadilə edilsin.

2026-cı ildə qayda qəbul edilmişdir: hamıslar yalnız təmiz hamıslarla mübadilə edilə bilər (qarğıqlı hamıslar qəbul edilmir). Koronavirus səbəbindən deyil, gıyən.

Hamısların mübadiləsi sadəcə bir nişan deyil. Bu idman diplomatiyasıdır. Bu, "Mən sahədə yalnız rəqibəməm, sahədən xaricdə isə dostumam, insanım" deyir. Və tərəfdaşlar üçün bu sevgilinin yaxınlığı ilə bağlı bir momentdir. Bundan başqa çox fanat hamısları ələ gətirmək istəyir. Bu, imzadan daha qiymətli bir şeydir.

Permanent link to this publication: