Əlifət və Yenənər: tarixi antropologiya və bayramlıq məhribanlığının teoloqiyası

Əlifət Xristosun Yenənəri ilə əlaqəsi yalnız mədəni klişe deyil, həmçinin çətin tarixi-antropoloji fenomen və dərin teoloqik köklərə malikdir. Bu əlaqə müəyyən sosial rəqəmlərdən əkinli cəmiyyətlərdən qlobalizasiya edilmiş moral əməliyyatına qədər inkişaf etmişdir, lakin arxe tipik gücünü qoruyub saxlamışdır.

Teoloqik əsaslar: Qəbul olunma kimi kozmik məhribanlıq akty

İncilin mənəfiyyatında olan qeyri-məhdudlaşdırma (kenosisi) konsepsiyası — özünü tükətmə, allahın özünü çəkmə mənasındadır. Elçi Paulun Filippilər Məktubunda (2:6-8) Qəbul olunmağı mənimsənilən mənəvi hədiyyə və münasibət kimi təsvir edir: Allah, məhribanlıq və zəiflik şəraitində (çökmə, yastıqlar) insanlıq formalarını qəbul edən. Buna görə, Əlifət Xristosun Yenənəri, məhribanlığı allahın əsl xassəsi kimi dünyaya gətirməyə çalışır. Bu, abstrakt bir xassə deyil, qurbanlıq aşağı düşməsi, insanın cavab verə biləcəyi hərəkəti mümkün edən bir hadisədir.

Orta əsrlər məktəbləri (məsələn, Assisi Fransiskosu) tərəfindən vurğulanır ki, Allah, qərib qalmış, qorunmağa ehtiyac olan və insanlar tərəfindən qorunmağa ehtiyac olan Bebekdə (Mədən, yastıqlar) gəlmişdir. Bu, zəifə qarşı məhribanlıq etmək — rəsmi Əlifət Xristosun Yenənəri ilə yanaşı qəbul edən bir paradigma yaratmışdır. Məhribanlıq, Xristosun vəhşi, yerli formasında (imitatio Christi) xas edilməsidir.

Tarixi antropologiya: "rəqəmlər dünya"dan məhribanlığa

İndüstriyalaşma öncəsi Avropa cəmiyyətlərində, xüsusilə alman və skandinav mədəniyyətində, Əlifət Xristosun Yenənəri dövrü (Qədim Yenənər) sosial tərəqqül və münasibətlərin çevrilməsi dövrü idi. Spesifik praktikalar yaranırdı:

Boxing Day (Hədiyyələr Günü, 26 dekabr). ingiltərədə bu adın mənşəyi orta əsrlər adətindən gedir, bu adətə görə, xəzinədarlar işçilərə, ticarətçilər isə müəllimlərə və yoxsullara "Əlifət qutuları" (Christmas boxes) verirdilər, bu qutularda pul, yemək və geyim var idi. Bu, formalaşdırılmış məhribanlıq akty idi, patriarxal münasibətləri qoruyub saxlayır, lakin həmçinin məhsulları yenidən dağıdırırdı.

"Əlifət ağacı" adlı adət. Onun yanardaqları ilə bir il qalır və evi qoruyan bir amulet kimi saxlanılır, bu cərémoniya hər bir qatılığa xidmət edirdi, o cümlədən işçilərə, bu da ailə cəmiyyətinin birləşməsini simvolizə edirdi.

"Əlifət qəsmi" adlı adət. Slavyan və baltık mədəniyyətində bu adət ənənəvi yemək qəbulu ənənəsi ənənəvi yemək qəbulu idi, bu qəbulda birlikdə qəbul edilən yoxsullar dəvət edilirdi. Qədim Yenənərdə yemək paylaşmaq, qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim qədim
© elib.ge

Permanent link to this publication: