Ditrich Bonhoeffer-in Flossenbürg-nin qəzılmadan öncə dualı: tarixi fakt və teoloji simvol arasında

Giriş: Son dəqiqələr mətn və kontekst kimi

Ditrich Bonhoeffer-in 9 aprel 1945-ci ildə Flossenbürg təzirkəsində qəzılmış olmasının şərtləri və xüsusilə onun nəzəriyyət edilən son dualı, yalnız tarixi, həm də dərin teoloji ova sahibdir. Onun sonuncu sözlərini və düşüncələrini yenidən qurmağa çalışmaq — bu, yalnız bioqrafik maraqlı deyil, həm də teologiyanın, qarşıdurma etmənin etikası və şəxsi inamın qovuşduğu dramanın sonuncu aktyını anlamaq istəməkdir. Bu yenidən qurma, tarixi fakt, əsgərbəxşəsi təqdimatı və onun tədrisiyinin mənasını əks etdirən simvolik narativ arasında balans aparır.

1. Qəzılmın tarixi konteksti və şahidliklər

Bonhoeffer, 20 iyul 1944-cü ildə qəzılmış olan qüvvətli bir qarşıdurmaya qarşı çıxan sonra, Hitler tərəfindən qəzılmışdır. O, Gestapo təzirkəsində saxlanılmış, sonra Buxenvald və nəhayət Flossenbürgə köçürülmüşdür.

Təzirkədəki doktorun şahidi: Bonhoeffer-in son dəqiqələri haqqında ən mühüm və yeganə doğrudan şahid olan, SС doktoru G. Fischer-Hülshofun sənədləşdirdiyi, sənədləşdirilmədən sonra qeyd olunmuşdur. Onun xatirələrinə görə, Bonhoeffer qəzılmadan əvvəl geyimini çıxardan öncə qarşısına yığılmış və qızğın dual etmişdir. Sonra o, qəzılmın qurğusuna qalxaraq «topşaq və sakin» olaraq qalmış və bir neçə an sonra ölmüşdür. Fischer-Hülshofun qeydiyyatında: «Yaxşı ki, insanın bu qədər Allaha tabe olduğunu görmüşdüm».

Dualın mətnin olmaması: Doktor, dualın mətnini qeyd etmir. «Allah, məni gücləndir…» kimi doğrudan qitablar kimi qeyd edilən hər hansı bir qitab, sonradan yenidən qurma və ya yazıçı tərəfindən yazılmış, onun sonuncu aktyını mətn formasına vermək istəmək niyyətindən törəmişdir.

İnqilab hadisəsi: Qəzılm, erkən səhər keçirilmişdir. İki həftə sonra, 23 aprel 1945-ci ildə, qüvvələr ABD qüvvələri tərəfindən azad edilmişdir. Bonhoeffer, Flossenbürgdə qəzılmış sonuncu insanlardan biri olmuşdur, bu da onun ölümünə xüsusiləcə qəddar və absurdlu yaxınlıq hissi qazandırır.

2. Teoloji tərcümə: bu dualın nə mənası ola bilər?

Təqdim edilən mətnin olmaması səbəbindən, teoloqlar və bioqraflar bu səssiz (bizi üçün) aktı Bonhoeffer-in ətrafında olan hər şeyin təsvirindən keçirirlər.

Dual kimi «mərhum inam» aktyı: Təzirkədə yazdığı məktublarda Bonhoeffer «mərhum inam» haqqında danışmışdır və «dostluq ədəbiyyatı» (proşesiz imtina) və «qədim ədəbiyyat» (tələbənin hər şeyi, hətta həyatını də də, itirməyə hazırlıq) haqqında yazmışdır. Bu kimi bir vaxt o, çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq olardı, bu da çarçivənin qəzılmına qarşı çıxmaq
© elib.ge

Permanent link to this publication: