Физikiçilik aktivliyini qozniyyət funksiyaları və müvəffəqiyyət üzərində təsiri: elmi yanaşma

Introduksiya

Sporu tədrisə vaxt çəkdiyinə aid yayılan fikirlərin əksinə, modern elmi tətqiqatlar müəyyən bir əlaqəni göstərir ki, müntəzəm fiziki aktivlik və akademik müvəffəqiyyət arasında. Nəyrobiotika və pedaqoji psixologiya əhəmiyyətli sübutlar təqdim edir ki, fiziki tərbiyə yalnız tədris prosesləri ilə uyğunlaşdır, deyil, onları aktivləşdirir.

Neyrobioloji mexanizmlər

Mədəniyyət dəyişiklikləri

Magnit rezonans tomografiyası (MRT) istifadə edən tətqiqatlar göstərir ki, fiziki aktiv olan uşaq və gənc şagirdlərdə hipokampusun vəzni artır. "Brain Research" jurnalında 2010-cu ildə nəşr edilən tətqiqatda göstərilir ki, yaxşı fiziki hazırlıq olan uşaqda hipokampusun ölçüsü onların daha az aktiv olan dostlarından 12% artıqdır. Bu, xatırlama və tədris üçün kritik əhəmiyyətli olan bu bölgədə daha yaxşı nəticələrə əlaqədar olur.

Neyrohimiki effekt

Fiziki yüklənmələr mədəniyyət faktorunun mədəniyyətini (BDNF) stimul edir — "mədəniyyət üçün qarğına" adlandırılan protein. BDNF yeni sinaps və nöronların artımını stimul edir, sinapslıqlıqlığı gücləndirir. İyidir ki: BDNF səviyyəsi 20-30 dəqiqə orta intensitetli aerobik tərbiyədən sonra artır, sonrakı tədris üçün ən yaxşı şərtlər yaratır.

Mədəniyyət dəyişiklikləri

Müntəzəm fiziki tərbiyə edən şagirdlər "Sport və İstiqamət Psixologiyası" jurnalında nəşr edilən tətqiqatda 25% daha yaxşı yeni məlumatları xatırlamaqda uğurla çıxış edirlər. Fiziki aktivlik xüsusilə məlumatın qısa məlumatdan uzun məlumatğa keçid prosesini yaxşılaşdırır.

Mədəniyyət dəyişiklikləri

Stanford Universiteti tədqiqatçıları tərəfindən aparılan tətqiqatda göstərilir ki, tədrisədən əvvəl fiziki tərbiyə edən məktəbçilər, nəzəriyyə qrupuna nisbətən 20% daha yaxşı nəticələr göstərir. Bu effekt tərbiyədən 2-3 saat sonra da qalır.

Mədəniyyət dəyişiklikləri

İncəlik tədqiqatçıları tərəfindən tapılan nəticələr göstərir ki, yürüş xüsusilə kreativ düşüncəni 60% artırır. Aristotel və Steve Jobs kimi çox saylı böyük elm adamları və fikirli şəxslər çətin vəzifələri həll etmək üçün "məişət qayğıları" ilə məşğul olurlar.

Praktiki nümunələr və tətqiqatlar

Qlobal təhsil sistemləri

Finlandiyada, dünyanın ən yaxşı təhsil sistemlərindən birində, məktəbçilər 45 dəqiqə tədrisdən sonra 15 dəqiqə fiziki aktivlikdə qələbə qazanırlar. Yaponiya məktəblərində ənənəvi olaraq "radzо taisо" adlanan ünsüz qələbə qazanırlar, bu da ilk tədrislərdə yüksək konsentrasiya ilə əlaqədar olur.

Elmi tətqiqatlar

Nebraska ştatında 12.000-dən artıq şagirdi özələn genişmiqyaslı tətqiqatda, sportla məşğul olan şagirdlərin onların tərbiyəsiz dostlarından 0,5-1,0 bal daha yüksək GPA-yə sahib olduğunu göstərmişdir. Ən çox ifadə olunan effekt qrup tərbiyəsi olan şagirdlərdə müşahidə edilmişdir, bu da sosial əlaqələrin əlavə üstünənə işarə edir.

İstintaq proqramları

Kaliforniya məktəblərindən birində "FIT Kids" proqramı tətbiq edilmişdir, bu proqramda tədris günü 40 dəqiqə fiziki aktivlik başlayır. Bir il ərzində bu siniflərdəki şagirdlərin matematika və oxuma nəticələri 13-20% artmışdır.

Praktiki məsləhətlər

Optimal yük rejimləri
Neyrobiologlar aerobik tərbiyənin orta intensitetli (koçma, yüzmə, qayaqçılıq) 30-45 dəqiqə 3-5 dəfə həftədə təklif edirlər. Qeyd etmək lazımdır ki, çox yüklənmələr zəifləmə səbəbindən əks təsir verə bilər.

Tərbiyə vaxtı

Tətqiqatlar göstərir ki, sabah tərbiyələri mədəniyyətə hazırlıq üçün ən effektiv olurlar. Lakin uzun müddətli tədrislərdə (45-60 dəqiqədən bir 5-10 dəqiqə fiziki aktivlik) qısa periyotlarda fiziki aktivlik də məhsuldarlığı artırır.

Mədəniyyət dəyişiklikləri

Aerobik tərbiyə, orta intensitetli qüvvə tərbiyəsi və koordinasiya tərbiyələri (rəqs, bəzi oyun tərbiyələri) kombinasiyası maksimal qozniyyət effektini verir, müxtəlif sinaps şəbəkələrini fəaliyyətə cəlb edir.

Qəbul

Modern elmi təhsil müəyyən edir: fiziki aktivlik akademik müvəffəqiyyətin müqaviləsi deyil, onun qüvvətli katalizatorudur. Bu təsirin mexanizmləri çoxsaylıdır — qozniyyət strukturasında molekulyar dəyişikliklərdən psixoemoziya halının yaxşılaşdırılmasına qədər. Mədəniyyətli fiziki aktivliyin tədris prosesinə birləşdirilməsi qozniyyət funksiyalarını və akademik nəticələri artırmaq üçün effektiv strategiya təşkil edir. Bu münasibəti nəzərə alan təhsil sistemləri fiziki və intellektual olaraq inkişaf etmiş nəsli hazırlamaq üçün əhəmiyyətli üstünənə sahib olurlar.

Bu cür, "Sport tədrisiyə kömək edir mi?" sualına müsbət cavab verilir, çoxlu elmi sübutlarla dəstəklənir. Mədəniyyətli fiziki aktivlik məcburiyyətli element kimi, deyil, effektiv təhsil prosesinin tərkib hissəsi kimi nəzərdən keçməlidir.

Permanent link to this publication: