Samolətlər – təhlükəsizliyin qorunuborları

Hər bir samolət qəzası dünyanın xəbərlərində çıxır. Biz parçaları görürük, qurbanların sayını eşidik və təhlükə hissi qəlbə girir: “Uçuş təhlükəlidir”. Paradokslar: avtomobil qəzaları yüzərlərlə dəfə çox çox insanın həyatını itirir, lakin onlar xəbərlərdə yoxdur. Maşınlar statistikaya düşürsə, samolətlər isə əfsanələrə. Lakin rəqəmlərə baxanda, samolət dünyada ən təhlükəsiz nəqliyyat növüdir. Nəsən qeyd edək, səbəblər çoxdur.

Statistika: aviasiyaın ölüm xassəsi haqqında mif

2025-ci ildə dünya üzrə aviasiya qəzalarında 350 nəfər (ümumiyyətlə aviasiya) həlak olmuşdur. Eyni zamanda, avtomobil qəzalarında 1,2 milyon nəfər. Bir uçuşda həlak olmaq olasılığı 11 milyon arasında birdir. Avtomobil səfərində həlak olmaq olasılığı 5 000 arasında birdir. Aviasiya qəzasına düşmək üçün 10 000 il boyu hər gün uçuş edən lazım olur. Yelkən təzyiqindən ölümlərin riski daha yüksəkdir (700 000 arasında bir). Statistika qəfil deyil: samolətlər – təhlükəsizliyin qorunuborları.

Nəsən samolətlər bu qədər təhlükəsizdir

Səbəblər çoxdur. Sistemlərin rezervlənməsi: samolətdə 2-4 motor, 3 hidravlik sistem, bir neçə qenerator, qeyri-əsas cihazlar var. Bir motor dayananda, samolət digərindən uçuşu davam etdirir. Pilotların təlimi: onlar ilillər təlim keçirirlər, 6 ayda bir müəyyən edilir, alkoqol testi keçirirlər. Texniki xidmət: hər bir samolət hər uçuşdan əvvəl yoxlanılır, 2-3 ildə bir dərin yoxlanış keçirilir (C-check, D-check). Modern materiallar: daha qüvvətli qəfəs, avionika, düşməyi xəbərdar edən sistem, hava içində qarşılaşmağı nəzarət altında saxlayan sistem TCAS. Beynəlxalq standartlar: İCAO qaydaları hamı üçün biridir.

Tarixdə ən təhlükəsiz samolətlər

Boeing 777 – 30 il işləyən zaman əllərdən qəza olmadı (həmçinin raketlə və vulkan qumundan qəza olmadı, ancaq texniki səbəblər olmadan). Airbus A380 – heç bir qurban. Bombardier CRJ – yaxşı statistika. Qəbul edilmiş qədər təhlükəli sayılan samolətlər (Boeing 737 MAX iki qəzadan sonra) yenidən işlənmişdir və yenidən uçuş edirlər. Lakin hər bir qəzadan sonra aviasiya səhvlərdən öyrənir: hər bir qəzadan sonra quruluş və qaydalar dəyişilir.

Digər nəqliyyat növü ilə müqayisə

Dəmir yolu: qəza riski samolətlərə nisbətən 5 dəfə yüksəkdir, lakin hələ də aşağıdır. Avtobus: 15 dəfə yüksəkdir. Avtomobil: 300 dəfə yüksəkdir. Motosikl: 3000 dəfə yüksəkdir. Taksi səfəri avtomobil səfərindən daha təhlükəli deyil. Deməli, avtomobillə səfər edərək təhlükəsiz olduğunu düşünən, lakin uçuşdan qorxan insan irrationallıqdır.

Uçuş qorxusunun psixologiyası

Uçuş qorxusu (aerofobiya) nəzarətsizliyə, qarantəli otağa və qəza xəbərlərinə bağlıdır. Biz nadir, ancaq dramatik hadisələri aşırı təqdim edirik. Qorxunu y过关ərmək üçün statistikaya baxmaq, pilotlara inam etmək, nəfəs təlimlərini öyrənmək lazımdır. Xatırlatma: ən təhlükəli uçuş mərhələsi – hava limanına maşınla gəlməkdir.

Uçuşda öz təhlükəsizliyinizi artırmaq üçün

Böyük aviaşirkətləri seçin (onların texniki xidməti daha yaxşıdır). 15 ildən kiçik samolətlərə bilet alın. Çıxış yerinə oturun (orada daha çox yer var). Uçuş və qayıdışda quldlarınızı bağlayın (ən təhlükəli mərhələlər). Uçuşdan əvvəl alkoqol içməmək (o qəzada qurtarma işinə reaksiyanı pisləşdirir). Təhlükəsizlik xəritəsini öyrən.

Samolətlər – təhlükəsizliyin qorunuborları. Onlara qorxmaq liftlərə qorxmaqla biridir (onlar da çox təhlükəsizdir). Nəxt dəfə bilet alarkən xatırlayın: milyonlar nəfər hər gün uçuş edir və həyəcanız qalır. Amma avtomobilin sürücüsü – orada təbii ki, riskdir.

Permanent link to this publication: